Plastik poşet satışı yapan işletmelerin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerden biri Geri Kazanım Katılım Payı (Poşet) Beyannamesi vermektir. Beyanname, belirlenen dönemlerde elektronik ortamda hazırlanarak Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilir.
Bu yazıda, Zirve Masaüstü programı üzerinden GEKAP Poşet Beyannamesinin nasıl hazırlanacağını ve gönderileceğini adım adım inceleyeceğiz.
Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Poşet Beyannamesi Nedir?
Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Beyannamesi, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında geri kazanım katılım payına tabi ürünlerin beyan edilmesi amacıyla verilen beyannamedir. GEKAP uygulaması; ambalajlar, plastik poşetler, lastikler, akümülatörler, piller, madeni yağlar, bitkisel yağlar, elektrikli ve elektronik eşyalar ile ilaç gibi Çevre Kanunu Ek-1 listesinde yer alan ürün gruplarını kapsar.
Bu ürünleri piyasaya sürenler, ithal edenler veya ilgili yükümlülüğe sahip işletmeler, belirlenen dönemlerde GEKAP Beyannamesini elektronik ortamda vererek yasal yükümlülüklerini yerine getirir.
GEKAP Poşet Beyannamesi Ne Zaman Verilir?
| Beyan Dönemi | Son Beyan ve Ödeme Tarihi |
|---|---|
| Ocak – Şubat – Mart 2026 | 30 Nisan 2026 |
| Nisan – Mayıs – Haziran 2026 | 31 Temmuz 2026 |
| Temmuz – Ağustos – Eylül 2026 | 31 Ekim 2026 |
| Ekim – Kasım – Aralık 2026 | 31 Ocak 2027 |
Bu tarihler, GEKAP Beyannamesinin üç aylık dönemler halinde verildiğini ve beyan ile ödemenin aynı sürede, yani takip eden ayın son gününde yapılması gerektiğini göstermektedir.
Zirve Masaüstünde GEKAP Poşet Beyannamesi Nasıl Hazırlanır?
Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi menüsüne girilerek beyanname hazırlama ekranına ulaşılır.
Beyanname hazırlama ekranı aşağıdaki sekmelerden oluşmaktadır:
- Genel Bilgiler: Mükellefe ait idari bilgiler ile beyan dönemi bilgileri bu alanda yer alır.
- Plastik Poşete Ait Bilgiler: Plastik poşet satışlarına ilişkin bildirimler bu sekmeden oluşturulur.
- Diğer Ürünlere İlişkin GEKAP Bildirimleri: GEKAP kapsamındaki diğer ürün gruplarına ait bildirimler bu bölümden girilir.
- İstisna ve Mahsup: Mahsup edilecek tutarlar ile istisna kapsamındaki ürünlere ilişkin bilgiler bu sekmede yer alır.
- Düzenleme Bilgileri: Beyannameyi veren kişi ile düzenleyiciye ait bilgiler bu bölümde görüntülenir ve kontrol edilir.
- Sonuç Hesapları: Diğer sekmelerde girilen bilgiler doğrultusunda hesaplanan GEKAP tutarları ve ödenecek toplam tutar bu sekmede görüntülenir.
Genel Bilgiler
İlk olarak Genel Bilgiler sekmesinde beyannameye ait temel bilgiler kontrol edilir. Bu alanda;
- Vergi dairesi ve vergi dairesi kodu,
- Beyan dönemi (3 Aylık),
- Yıl bilgisi,
- Vergi kimlik numarası,
- Unvan,
- Ticaret sicil numarası,
- E-posta adresi,
- İrtibat telefon numarası
bilgileri, firma bilgileri modülünde tanımlanan bilgilerden otomatik olarak getirilir.
Plastik Poşete Ait Bilgiler
Plastik Poşete Ait Bilgiler sekmesinde, plastik poşet satışlarına ilişkin bildirim satırları oluşturulur.
Bu bölümde;
- Poşetin temin edildiği ülke,
- Temin edildiği ilin kodu,
- Poşeti temin eden kişi veya firmanın T.C. Kimlik Numarası ya da Vergi Kimlik Numarası,
- Firma unvanı veya kişi adı soyadı,
- Satışın gerçekleştiği ay,
- Ay içerisinde satılan poşet adedi
bilgileri kaydedilir.
Girilen satış bilgilerine göre Poşetten Elde Edilen Geri Kazanım Tutarı hesaplanarak ilgili satıra yansıtılır.
Birden fazla kayıt bulunması halinde ekranın alt kısmında toplam geri kazanım tutarı otomatik olarak görüntülenir.
Diğer Ürünlere İlişkin GEKAP Bildirimleri
Bu sekme, plastik poşet dışında GEKAP kapsamına giren ürünler için bildirimlerin oluşturulduğu bölümdür.
Bildirimler üç ayrı başlık altında hazırlanır:
- Yurt İçinde Üretilerek Piyasaya Arz Edilen Ürünlere İlişkin GEKAP Bildirim Satırları
- İthal Edilerek Yurt İçinde Piyasaya Arz Edilen Ürünlere İlişkin GEKAP Bildirim Satırları
- Önceki Dönem Depozito Kaynaklı Oluşan GEKAP Bildirim Satırları
Her tablo firmaya uygun şekilde manuel olarak doldurulur.
Kayıt sırasında;
- Ürün grubu,
- Depozito onay kodu (gerektiğinde),
- Birim tutar,
- Miktar
bilgileri girilir.
Girilen bilgilere göre GEKAP tutarını otomatik hesaplayarak Tutar (TL) alanına yansıtır.
İstisna ve Mahsup
Bu bölümde GEKAP kapsamında mahsup edilecek tutarlar ile tahsil edilmeyecek ürünlere ilişkin bilgiler girilir.
Ekranın üst kısmında;
- Önceki dönemden devreden mahsup edilemeyen GEKAP,
- Bu döneme ait mahsup edilecek GEKAP,
- Toplam mahsup tutarı
bilgileri yer alır.
Alt bölümde ise GEKAP Tahsil Edilmeyecek Ürünler listesi bulunur.
İlgili durum söz konusu olduğunda yeni kayıt oluşturularak;
- Dayanak bilgisi,
- Ürün,
- Miktar,
- Toplam tutar,
- Birim tutar
alanları doldurulur.
Bu bilgiler, beyanname sonuç hesaplarına otomatik olarak aktarılır.
Düzenleme Bilgileri
Düzenleme Bilgileri sekmesinde, beyannameyi veren mükellefe ve beyannamenin düzenleyicisine ait bilgiler görüntülenir.
Ekranın üst bölümünde, beyannamenin hangi sıfatla verildiğine ilişkin bilgi yer alır.
Devamında mükellefe ait;
- Vergi Kimlik Numarası veya T.C. Kimlik Numarası,
- Unvan,
- Ticaret Sicil Numarası,
- E-posta adresi,
- İrtibat telefon numarası
bilgileri görüntülenir.
Alt bölümde ise beyannamenin düzenleyicisine ait bilgiler görüntülenir. Bu bilgiler Firma Bilgileri ya da SM,SMM,YMM Bilgileri modülünden otomatik olarak getirilir ve gerekli durumlarda güncellenebilir.
Sonuç Hesapları
Sonuç Hesapları sekmesinde, beyannamede girilen tüm bilgiler bir araya getirilerek ödenecek GEKAP tutarı hesaplanır.
Bu ekranda;
- Plastik poşetten elde edilen GEKAP tutarı,
- Yurt içi ve ithal ürünlere ilişkin GEKAP tutarı,
- Önceki dönem depozito kaynaklı oluşan GEKAP,
- Mahsup edilecek GEKAP,
- Sonraki döneme devreden GEKAP,
- Ödenecek toplam GEKAP tutarı
ayrı ayrı görüntülenir.
Diğer sekmelerde yapılan girişler sonucunda bu alanlar otomatik hesaplanır. Beyanname gönderilmeden önce sonuç hesaplarının kontrol edilmesi önerilir.
Boş GEKAP Poşet Beyannamesi Nasıl Hazırlanır?
İlgili dönemde poşet satışı yapılmadıysa, “Beyan edilecek bilgim bulunmamaktadır.” seçeneği işaretlenerek boş beyanname hazırlanabilir.
Ardından beyanname kaydedilir ve XML dosyası oluşturulur.
GEKAP Poşet Beyannamesi Nasıl Gönderilir?
Beyanname kaydedildikten sonra e-Beyanname (Paket) modülüne geçiş yapılır.
Sırasıyla;
- Firma seçilir.
- Beyanname türü belirlenir.
- Dönem bilgisi seçilir.
- Paket adı oluşturulur.
- e-Paket Gönder işlemi gerçekleştirilir.
Programda e-Beyanname kullanıcı bilgileri tanımlıysa gönderim işlemi doğrudan gerçekleştirilebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
GEKAP Poşet Beyannamesi hazırlanırken aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir:
- Beyan dönemi doğru seçilmelidir.
- Satış yapılmayan dönemlerde gerekli ise boş beyanname hazırlanmalıdır.
- Stoktan kullanılan poşetlerde ilgili bilgiler doğru girilmelidir.
- Plastik poşet kullanımı sona ermişse mükellefiyet durumunun kontrol edilmesi gerekir.
- Beyanname gönderilmeden önce bilgiler mutlaka kontrol edilmelidir.
