Enflasyon muhasebesi, şirketlerin finansal tablolarında yer alan parasal olmayan hesap kalemlerinin(Örneğin; Sabit Kıymetler, Demirbaşlar, Stoklar gibi), finansal tabloların hazırlandığı tarihteki satın alım gücünü yansıtacak şekilde hesaplanması amacıyla, enflasyon düzeltmesinde dikkate alınacak ilgili tutarların taşıma katsayısı ile çarpılarak yeniden hesaplanmasını ifade etmektedir.
.
50 Milyon TL Altı, 50 Milyon TL ve Üstü firmalar ve diğer senaryolar için Taşıma katsayısına ait dönem değişiklik göstermektedir. Aşağıdaki tabloda senaryolara göre hangi dönemlerin kullanılacağına yer verilmiştir.
.
Taşıma katsayısına ait dönem değişmiş olsa dahi uygulama şeklinde değişiklik bulunmamaktadır. Tüm firmalar için uygulanma adımları aynıdır.
.
Not! Enflasyon düzeltmesi, dönem sonu işlemlerinden önce yapılmalıdır.
Zirve Programlarında Enflasyon Muhasebesi: Videolu Anlatım
Enflasyon Düzeltmesine başlamadan önce taşıma katsayısının bulunabilmesi için “Firma Bilgileri”, “Faaliyet Bilgileri” sekmesinde yer “Cirosu 50 Milyon ve Üstü Firma (Enflasyon Muhasebesi için)” seçeneğini 2023 yılındaki firmanın cirosuna göre işaretlenmelidir.
.
İlgili seçim yapıldıktan sonra enflasyon düzeltmesine geçilebilir.
Zirve masaüstünde enflasyon düzeltmesi 2 modülde gerçekleştirilmektedir;
- Demirbaş modülü.
- Genel Muhasebe – Mali tablolarda enflasyon düzeltmesi.
.
Demirbaş Modülü
Eğer demirbaş kartlarınızı demirbaş modülünden kontrol ediyorsanız. Demirbaş kartlarınız için enflasyon düzeltmesinde aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz.
.
Kanuni Değerlerin Güncellenmesi
Enflasyon düzeltmesi uygulanırken “Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE)” baz alınarak hesaplanmaktadır. Zirve Masaüstü Programında bu değerlerin kontrolleri “Kanuni Oranları Girişi F5” butonuna tıklayarak oranları kontrol edebilir. ““Değer ve Oranları İnternetten Güncelle” butonuyla kanuni oranları güncelleyebilir ya da manuel giriş yapabilirsiniz.
.
Muhasebe Hesap Kodlarının Tanımlanması
Zirve masaüstü program kullanıcısıysanız ve demirbaş modülünü kullanıyorsanız Önceki yapmış olduğunuz enflasyon düzeltmesinden dolayı muhasebe hesap kodları mutlaka tanımlıdır. Zirve masaüstü programına yeni bir geçiş söz konusu ise ya da demirbaş modülünü yeni kullanmaya başlayacaksanız da bu alanının doldurulması gerekmektedir.
Ayrıca bu alanları hızlı bir biçimde doldurmak için “Başka Demirbaştan Hesap Kodu Kopyala” butonu kullanılabilir.
Bir diğer muhasebe hesap kodlarının yazılacağı alan ise “Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme Bilgileri” sekmesinde yer alan “Enflasyon Düzeltmesi Hesap Kodları” alanıdır.
Bu alana muhasebe hesap kodları tek tek eklenebileceği gibi üç nokta (…) simgesine tıklandıktan sonra çıkan kısımdan da kopyalanabilir.
.
Reel Olmayan Finansman Maliyeti (ROFM)
Stoklar, maddi duran varlıklar, mali duran varlıklar ve özel tükenmeye tabi varlıklar içerisinde maliyet veya alış bedeline eklenen finansman giderleri yer alabilmektedir. Enflasyon düzeltmesi yaparken maliyet veya alış bedeline eklenen finansman gideri içerisindeki anaparaya ait enflasyon kaybının ayrıştırılmasından sonra kalan kısmın (finansman giderinin sadece reel kısmının) enflasyon düzeltmesinde dikkate alınması gerekmektedir.
Bu kapsamda hesaplamaların doğru yapılabilmesi için “Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme Bilgileri” sekmesinde yer alan “Reel Olmayan Finansman Maliyeti (ROFM) Detay Bilgileri” alanı kredi kullanımına göre gereken bilgilerle doldurulur ve hesaplama tek tıkla yaptırılır.
.
Enflasyon Uyarlaması ve Yeniden Değerleme Bilgileri
Zirve Masaüstü Programı aracılığıyla 2004 yılında enflasyon düzeltmesi yapıldıysa, 2018 yılına 7144 sayılı yeniden değerleme kanununda , 2021 yılına 7326 sayılı yeniden değerleme kanununda,7338 sayılı yeniden değerleme kanununda 298\Ç ve 32. maddeler hazırlandıysa ve önceki dönemlerde (yıl sonu ve geçici vergi dönemlerinde) enflasyon düzletmesi yapıldıysa “Enflasyon Uyarlaması ve Yeniden Değerleme Bilgileri” tablosu otomatik olarak gelecektir.
Belirtilen düzeltmeler ya da yeniden değerlemeler başka bir platformdan veya farklı bir muhasebe programında gerçekleştirildiyse tabloya manuel eklenebilir. Manuel olarak ekleme işlemleri yapılırken demirbaşa uygulanan bütün işlemlerin kaydedilmesine gerek bulunmamaktadır. Sadece son yapılan işlemin eklenmesi enflasyon uyarlaması için yeterlidir.
.
Amortisman Ayrılmamış Demirbaşlar
Demirbaş kartlarında amortisman ayırılmadığı dönem var ise mutlaka “Değerleme” alanında bulunan “Amortisman Oranı” alanına 0,00 yazılmalıdır. Aynı yıl içerisinde bütün dönemlerde amortisman ayrılmadıysa örneğin; amortisman oranı 25 olan bir demirbaşa sadece 2 dönem amortisman ayrıldıysa “Amortisman Oranı” alanına 12,5 yazılmalıdır.
Enflasyon Uyarlaması / Muhasebe Fişi Oluşturma
Tüm alanlar kontrol edildikten sonra “Raporlar” butonuna tıklanır. Açılan pencereden öncelikle tarih “2024 12. ay” olarak belirlenir. Ardından “Enflasyon Düzeltmesi Yapılsın” seçeneği işaretlenir.
Not: Firma Bilgilerin “Cirosu 50 Milyon ve Üstü Firma (Enflasyon Muhasebesi için)” seçeneği işaretlendiyse bu alan otomatik seçili gelecektir.
Seçenek işaretlendikten sonra “Muhasebe Fişi (Enflasyon Düzeltme Fişi)” seçeneği işaretlenir. Muhasebe fişi oluşturmadan önce yevmiyeyi, değerlemeleri, hesap kodlarını ve diğer bilgileri kontrol etmek için “Hazırla” butonuna tıklanabilir.
Eğer alınan raporda herhangi bir sorun yoksa tekrar “Raporlar” ekranına dönüş yapılır. Pencerenin sağ alt tarafında yer alan “Muhasebe Fişi Oluştur” seçeneği işaretlenir, açılan ekranda yer alan tarih alanı “31.12.2024” olarak belirlenir ve “Fiş Hazırla” butonuna tıklanır.
Mahsup fişi oluşturulduktan sonra pencereden çıkış yapıp “Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme Bilgileri” sekmesine geçiş yaparak “Enflasyon Uyarlaması ve Yeniden Değerleme Bilgileri” tablosunda yapılan işlem kontrol edilebilir.
.
Genel Muhasebe – Mali Tablolarda Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri
Enflasyon düzeltmesi tablosuna ulaşmak için “Genel Muhasebe” – “Mali Tablolar”- “Enflasyon Düzeltmesi” adımları takip edilir.
Açılan ekranda öncelikle sol üst taraftan dönem kontrol edilmelidir. Eğer “2024 12. Ay” haricinde bir bilgi görüntüleniyorsa gerekli düzeltme yapılmalıdır. Ayrıca ekranda gördüğümüz “Yurtiçi-ÜFE ve Ortalama Ticari Kredi Faiz Oranları” tabloları Demirbaşlar modülünde düzeltilmediyse ve hatalı bir endeks olabileceği düşünülüyorsa “Değer ve Oranları İnternetten Güncelle” butonu aracılığıyla gerekli düzeltme yapılmalıdır.
Ardından Dönem Sonu Stok Mevcutları tablosunda yer alan “Dönem Sonu Stok (TL)” sütunu doldurulmalıdır. Bu alan doldurulurken yazılacak en büyük değer Borç Toplamı ve Alacak Toplamı sütunları farkı kadar olmalıdır.
.
Enflasyon Düzeltmesi Seçenekleri
Enflasyon düzeltmesi yapılmadan önce bazı seçenekler yapılmak istenen düzenlemeye göre seçilmelidir.
Enflasyon Düzeltmesi için alanından ise “Taşıma Katsayısı Kullan” seçeneğini işaretlenir. Ardından “Enf. Düzeltme Hesap Kodu” alanına enflasyon düzeltmesi hesap kodu yazılır.
Stok Düzeltme Yöntemi alanında ise son enflasyon düzeltmesi yapılırken hangi yöntem tercih edildiyse aynı seçenek ile devam edilmelidir. “Taşıma Katsayısı Uygulanacak Son Enflasyon Uyg. Geçici Vergi Dön.” firma bilgilerinde yapılan “Cirosu 50 Milyon ve Üstü Firma (Enflasyon Muhasebesi için)” seçimine göre değişecektir.
.
“Cirosu 50 Milyon ve Üstü Firma (Enflasyon Muhasebesi için)” seçeneği işaretlendiyse en son enflasyon uygulanan geçici vergi dönemi olan “2024/9” olarak gelecektir.
“Cirosu 50 Milyon ve Üstü Firma (Enflasyon Muhasebesi için)” seçeneği işaretlenmediyse firma geçici vergi dönemin enflasyon düzletmesi yapmadığı “2023/12” olarak gelecektir.
Firmanızın 2023 yılındaki cirosu 50 Milyon altındaysa ve 2. Geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi uyguladıktan sonra değerleri silmediyseniz ya da ters kayıt yöntemini kullanmadan geçici vergi beyannamesinde düzeltme yaptıysanız geçici vergi dönemi olan “2024/6” olarak değiştirebilirsiniz.
Demirbaş modülünde enflasyon uyarlaması yapıldıysa, “Demirbaş Hesaplarının Enflasyon Düzeltmesi” alanında mutlaka “Demirbaş Modülünü Kullanarak Yap” seçeneği işaretlenmelidir. Böylelikle Demirbaş modülünden yapılan hesaplamalar bu kısma taşınarak işleme devam edilebilir. Ama “Kullanıcı Tarafından Girilmiş Kayıtları Kullanarak Yap” seçeneğini işaretlenirse bir sonraki ekranda demirbaş hesapları için alt tablo manuel doldurulmalıdır.
“Enflasyon Düzeltmesi İçin” kısmında ise program içerisinde bir sonraki tabloda işlem yapıldı ve kaydedildiyse kalınan yerden devam edip edilmeyeceğinin seçiminin yapıldığı yerdir. Örneğin; bir sonraki ekranda çalışıldı ancak işlem tamamlanmadığını var sayalım, çalışılan işlemler kaydedilebilir ve tekrar Enflasyon Düzeltmesi modülüne girildiğinde “Daha Önce Kaydedilmiş Tabloyu Yükle” seçeneği işaretlenerek kalınan yerden devam edilebilir. Ya da tablo yeniden hesaplansın istenirse “Mevcut Kayıtlara Göre Yeniden Hesaplama Yap” seçeneği işaretlenerek de mevcut duruma göre seçim yapma imkanı kullanılabilir.
Tüm işaretlemeler yapıldıktan sonra “Enflasyon Düzeltmesi” butonuna tıklayarak “Düzeltilmiş Hesap Kodları Tablosu” oluşturulur.
.
Düzeltilmiş Hesap Kodları Tablosu
Açılan ekranda stok hesapların seçilen stok yöntemine göre otomatik olarak hesaplanacaktır.
Demirbaş hesaplarındaysa “Demirbaş Modülünü Kullanarak Yap” seçeneği işaretleydiyse bu sayfa üzerinden işlem yapılmasına gerek yoktur.
“Kullanıcı Tarafından Girilmiş Kayıtları Kullanarak Yap” seçeneği işaretlendiyse “Normal/Stok/ Demirbaş” alanından “Normal” seçimi yapıldıktan alt tabloda yer alan “Düzeltmeye Esas Yıl”, “Düzeltmeye Esas Ay”, “Düzeltilecek Değer” alanları doldurulmalıdır.
Enflasyon düzeltmesi yapılacak diğer hesaplar için “Düzeltmeye Esas Yıl”, “Düzeltmeye Esas Ay”, “Düzeltilecek Değer” alanları doldurulmalıdır.
.
Enflasyon düzeltmesine tabi tutulan hesaplar için alt tabloda yer alan “İlgili Hesap Enflasyon Düzeltmesi Hesap Kodu” alanı doldurulduktan sonra tablo kontrol edilir.
Raporlama
Enflasyon düzeltmesi parasal olmayan hesaplara uygulandıktan sonra “Rapor” butonuna tıklayarak rapor alınabilir.
Not: Aldığınız raporu mutlaka bilgisayarınızda muhafaza ediniz.
.
Muhasebe Fişinin Oluşturulması
Tablo kontrol edildikten sonra “Muhasebe Fişi Tarihi” 31.012.2024 olarak belirlenir ve “Muhasebe Fişi Oluştur” butonuyla işleme devam edilir.
Bu işlem sonrası programınız 2 adet muhasebe fişi oluşturacaktır. Bir tanesi düzeltme farklı için oluşturulan muhasebe fişi, diğeri ise 698 hesaptaki bakiyenin kar veya zarar durumuna göre 648 veya 658 hesaba aktarılması için oluşturulan muhasebe fişidir. Eğer hesap planınızda bu hesaplar kayıtlı değilse sistem otomatik olarak oluşturacaktır. Oluşturulan fişler ise CTRL + F kısa yolunu kullanarak veya Genel Muhasebe > Fiş İşlemleri adımlarını takip ederek kontrol edilebilir.
Tüm bu işlemlerin yanı sıra, enflasyon düzeltmesi farklı kaynaklarda yapıldıktan sonra Zirve Masaüstü programlarından bilanço oluşturabilmek için fişler el ile programa kaydedilebilir. Ancak bu durumda mutlaka kaydedilen fişlere sağ tıklayıp “Seçilen Fişi Enflasyon Düzeltme Fişi Olarak İşaretle” diyerek bu fişler programa tanıtılmalıdır. Bu işlemi geri almak içinse yine fişe sağ tıklayıp “Seçilen Fişin Enflasyon Düzeltme Fişi İşaretini Sil” seçeneği kullanılabilir.
.
Keyifli kullanımlar dileriz.
