Enflasyon muhasebesi, şirketlerin finansal tablolarında yer alan parasal olmayan hesap kalemlerinin(Örneğin; Sabit Kıymetler, Demirbaşlar, Stoklar gibi), finansal tabloların hazırlandığı tarihteki satın alım gücünü yansıtacak şekilde hesaplanması amacıyla, enflasyon düzeltmesinde dikkate alınacak ilgili tutarların taşıma katsayısı ile çarpılarak yeniden hesaplanmasını ifade etmektedir.
.
Not! Enflasyon düzeltmesi, dönem sonu işlemlerinden önce yapılmalıdır.
.
Bu yazımızda ise Zirve Nova 2.0’da yıllık vergi döneminde enflasyon muhasebesinin nasıl uygulandığını anlatacağız.
Zirve Nova 2.0’da enflasyon düzeltmesi 2 modülde gerçekleştirilmektedir;
- Demirbaş modülünde enflasyon uyarlaması.
- Genel Muhasebe modülünde enflasyon muhasebesi.
.
Demirbaş Modülünde Enflasyon Uyarlaması İşlemleri
Demirbaşlar, demirbaşlar modülü aracılığıyla takip ediliyorsa “Genel Muhasebe-Enflasyon Muhasebesi” modülünü demirbaşları değerlemek yerine sadece bir kaç işlem adımı ile hızlıca demirbaşlara enflasyon uyarlaması yapılabilir ve muhasebe fişi kesilebilir. Demirbaşlar modülünü aracılığıyla enflasyon uyarlamasının yapılabilmesi için aşağıdaki adımlar takip edilmelidir.
.
Muhasebe Hesap Kodlarının Tanımlanması
2023 Aralık ayında ve geçici vergi dönemlerinde enflasyon uyarlaması yapıldığı için muhasebe hesap kodları programınızda kayıtlıdır ancak herhangi bir sebepten ötürü boş olarak görüntüleniyorsa işlemlere başlamadan önce Demirbaş Hesap Kodu, Birikmiş Amortisman Değer Artışı Hesap Kodu, Döneme Ait Amortisman Hesap Kodu, Enflasyon Fark Hesap Kodu, Enflasyon Düzeltmesi Hesap Kodu ve Birikmiş Amortisman Enflasyon Düzeltmesi Hesap Kodu alanları mutlaka doldurulmalıdır.
Muhasebe hesap kodlarının yazılabilmesi için 2 seçenek bulunmaktadır. İlk seçenek demirbaş kartı seçildikten sonra “Değiştir” butonuna tıklayarak açılan ekran yer alan “Muhasebe Kodları” sekmesinde bulunan “Muhasebe Hesap Kodları” ve “Enflasyon Uyarlaması Hesap Kodları” alanları doldurulabilir.
İkinci seçenek ise “Enflasyon Bilgileri” butonuna aracılığıyla amortisman süresi devam eden tüm demirbaşlara muhasebe hesap kodlarının tek ekran üzerinde kaydedilebilir. Bu işlem için “Diğer İşlemler”, “Enflasyon Bilgileri” butonuna tıklanır.
Açılan sayfada yer alan Demirbaş Hesap Kodu, Birikmiş Amortisman Değer Artışı Hesap Kodu, Döneme Ait Amortisman Hesap Kodu, Enflasyon Fark Hesap Kodu, Enflasyon Düzeltmesi Hesap Kodu ve Birikmiş Amortisman Enflasyon Düzeltmesi Hesap Kodu alanları doldurulduktan sonra demirbaş kartları seçilerek “Demirbaş Kartlarını Güncelle” butonuna tıklanması yeterlidir. En üst satıra yazılan muhasebe hesap kodlarını diğer demirbaşlara kopyalamak için “F5” kısa yolu kullanılabilir.
Enflasyon Uyarlaması
Muhasebe hesap kodları kontrol edildikten sonra “Enflasyon Uyarlaması” butonuna tıklanır.
Açılan pencereden Demirbaş kartları için öncelikle tarih “Aralık” ayı seçilir.
Aralık ayının seçilmesiyle enflasyon uyarlaması otomatik yapılacaktır. Tablo kontrol edildikten sonra demirbaş kartları seçilir ve “Demirbaş Kartlarına Yansıt” butonuna tıklayarak enflasyon uyarlaması demirbaş kartına yansıtılabilir.
“Geri Al” butonuna tıklayarak demirbaşlara uygulanana enflasyon uyarlaması geri alınabilir.
Yapılan hesaplamalara istinaden oranları ve tutarları kontrol etmek için “Demirbaş Kayıtları” modülüne tıklanır. Ardından amortisman bilgileri sekmesinden Aylık,3 Aylık ve Yıllık bazlı detay raporunu kontrol edilebilir. “Yazdır” butonuna tıklayarak amortisman bilgileri yazdırılabilir.
Amortisman tutarları ve oranlar kontrol edildikten sonra “Enflasyon Uyarlaması” modülüne geçiş yapılır ve “Muhasebe Fişi Kes” butonuna tıklayarak muhasebe fişi hazırlanır.
Genel Muhasebe – Enflasyon Muhasebe
Demirbaşlar modülündeki işlemler tamamlandıktan sonra ikinci adımda ise “Genel Muhasebe”, “Enflasyon muhasebesi” modülüne giriş yapılır.
Açılan ekranda dönem alanından “Aralık” ayı seçilir. “Düzeltme Yöntemi” alanından, “Taşıma Katsayısı” seçilir.
“Stok Düzeltme Yöntemi” alanından son enflasyon düzeltmesi yapılırken hangi yöntem tercih edildiyse aynı seçenek ile devam edilmelidir. Eğer yöntem olarak “Basit Ortalama” ya da “Hareketli Ağırlıklı Ortalama” seçildiyse “Hesapla” butonuna tıkladıktan sonra açılan ekranda “Dönem Sonu Stok” alanı doldurulur. “Genel Giriş” seçimi yapıldıysa tablo manuel doldurulmalıdır.
“Taşıma Yapılacak Dönem” alanındaysa firmanın 2023 yılındaki cirosu 50 Milyon üstü ve geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi uygulandıysa “2024 – Eylül” dönemi olmalıdır.
Firmanın 2023 yılındaki cirosu 50 Milyon altı ve geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi uygulanmadıysa “2023 – Aralık” dönemi olmalıdır.
Firmanın 2023 yılındaki cirosu 50 Milyon altındaysa ve 2. Geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi uyguladıktan sonra değerleri silinmediyse ya da ters kayıt yöntemini kullanmadan geçici vergi beyannamesinde düzeltme yaptıysa geçici vergi dönemi olan “2024-6” olmalıdır.
Demirbaşlar modülünde enflasyon uyarlaması yapıldıysa, “Demirbaş Hesapları Veri Getirme Şekli” alanında mutlaka “Demirbaş Modülünden Verileri Getir” seçilmelidir. Böylelikle Demirbaşlar modülünden yapılan hesaplamalar bu kısma taşınarak işleme devam edilebilir. Demirbaş hesapları için hesaplamanın yapılması istenmezse “Hesaplama Yapma” seçeneği seçilmelidir. Demirbaşlar modülü kullanılmıyorsa “Taşıma Katsayısı Kullan” seçeneğini işaretlenmeli, hazırlanacak tabloda yer alan demirbaş hesapları için verilerin manuel girilmesi gerekir.
Bu alanda yer alan tüm seçenekler yapılacak enflasyon muhasebesine göre seçildikten sonra “Hesapla” butonuna tıkladıktan sonra açılan ekranda “Dönem Sonu Stok” alanı doldurulur.
Oluşturulan tabloya sadece parasal olmayan hesaplar ve bakiyesi olan hesaplar gelecektir. İsteğe bağlı olarak “Parasal Hesapları Göster” ve “Bakiyesiz Hesapları Göster” seçenekleri işaretlenerek tabloya eklenebilir.
“Düzeltilmiş Değer” ile “Düzeltme Farkı” dolu olan satırlara tıklanması durumda “Düzeltme Tablosu” alanından düzeltmeye ait değerler kontrol edilebilir.
Not: Normal hesaplara ait hesaplamalar yapılırken açılış fişi ve yıl içerisinde hareketlere göre hesaplanmıştır.
Enflasyon Düzeltmesi Muhasebe Fişi
Düzeltme Tablosunda yer alan düzeltmeye göre muhasebe fişinin oluşturulabilmesi için mutlaka “İlgili Hesap Enflasyon Düzeltme Hesap Kodu” ve “Enflasyon Düzeltme Hesap Kodu” alanları doldurulur.
Tüm bilgiler kontrol edildikten ve doldurulması gereken alanlar doldurulduktan sonra muhasebe fişinin hazırlanabilmesi için “Muhasebe Fişi Kes” butonuna tıklanır.
Bu işlem sonrası programınız 2 adet muhasebe fişi oluşturacaktır. Bir tanesi düzeltme farklı için oluşturulan muhasebe fişi, diğeri ise 698 hesaptaki bakiyenin kar veya zarar durumuna göre 648 veya 658 hesaba aktarılması için oluşturulan muhasebe fişidir. Eğer hesap planınızda bu hesaplar kayıtlı değilse sistem otomatik olarak oluşturacaktır. Oluşturulan fişleri “Genel Muhasebe” “Fişler” adımlarını takip ederek kontrol edilebilir.
Keyifli kullanımlar dileriz.
