Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK) gönderilip onaylandıktan sonra bazı bilgilerin eksik veya hatalı olduğu fark edilebilir. Bu gibi durumlarda beyannamenin tamamen yeniden hazırlanmasına gerek kalmadan Ek veya İptal işlemleri uygulanarak gerekli düzeltmeler yapılabilir.
Bu yazımızda, MUHSGK Beyannamesinde en sık karşılaşılan üç farklı senaryo üzerinden Ek-İptal işlemlerinin Zirve Programı üzerinde nasıl gerçekleştirileceğini adım adım anlatıyoruz.
Örnek 1: Muhtasar Beyannamesine Sonradan Serbest Meslek Makbuzu veya Kira Stopajı Eklenmesi
Muhtasar Beyannamesi gönderilip onaylandıktan sonra Serbest Meslek Makbuzu (022) veya kira stopajı gibi bildirimlerin eksik olduğu fark edilebilir.
Bu durumda aşağıdaki adımlar izlenir.
1. Matrah ve Vergi Bildirimleri Güncellenir
Matrah Vergi Bildirimi ve Tevkifata Tabi Ödemelere Ait Bildirimler bölümüne giriş yapılır.
Burada eksik olan 022 – Serbest Meslek Makbuzu satırı eklenerek gerekli bilgiler girilir.


2. SGK Bildirimleri Bölümüne Geçilir
Bilgiler tamamlandıktan sonra SGK Bildirimleri sekmesine geçilir.
- İlgili kutucuk işaretlenir.
- Kaydet seçeneği kullanılarak beyanname tekrar gönderilir.

Önemli Not
011, 012 ve 302 kodlarını silmenize gerek bulunmamaktadır.
İlk gönderilen beyannamede tahakkuk oluştuğu için Gelir İdaresi Başkanlığı yalnızca eklenen 022 satırına ait fark tahakkukunu oluşturacaktır.
Örnek 2: Bazı Personellerin SGK Bildiriminin Hata Alması
Muhtasar Beyannamesi gönderilmiş ve;
- 0000 kanun numarasındaki personeller onaylanmış,
- 5510 kanun numarasındaki personeller ise SGK borcu veya işyeri adres değişikliği gibi nedenlerle hata almış olabilir.
Bu durumda iki farklı yöntem kullanılabilir.
Yöntem 1: Personelleri Düzenle Ekranı Kullanılarak
SGK Bildirimleri bölümünden Personelleri Düzenle butonuna giriş yapılır.

Düzeltilecek personeller seçilir.
Ardından;
- Belgenin Mahiyeti alanı ASIL olarak seçilir.
- Sağ alt köşedeki Aktar butonuna tıklanır.

İşlem tamamlandıktan sonra beyanname tekrar kaydedilip gönderilir.
Yöntem 2: Excel ile Düzenleme
SGK Bildirimleri ekranından Excel’e Gönder seçeneği kullanılarak personel listesi dışarı aktarılır.

Excel dosyasında;
- Daha önce onaylanan personeller silinir.
- Sadece hata alan personeller bırakılır.
- Belge Mahiyeti alanına “A” yazılır.

Hazırlanan Excel dosyası kaydedildikten sonra;
- Düzeltme beyannamesi için kullanılan ilgili seçenek işaretlenir.
- Excelden Al seçeneği kullanılarak dosya tekrar programa aktarılır.

Son olarak beyanname tekrar kaydedilip gönderilir.
Örnek 3: Personel Bilgilerinde Düzeltme Yapılması
Muhtasar Beyannamesi onaylandıktan sonra aşağıdaki durumlarda Ek-İptal işlemi uygulanmalıdır.
- Personel rapor girişinin unutulması
- Prim gün sayılarının hatalı olması
- Ücret bilgilerinin yanlış bildirilmesi
- Kanun numarasının yanlış seçilmesi
Bu işlemler için iki farklı yöntem kullanılabilir.
Yöntem 1: Program ve Excel Birlikte Kullanılarak
Öncelikle MUHSGK Beyannamesinde herhangi bir değişiklik yapılmadan;
SGK Bildirimleri → Excele Gönder işlemi gerçekleştirilir.

Excel dosyasında;
- Belgenin Mahiyeti alanı I (İptal) olarak değiştirilir.
- Düzeltilecek personeller bırakılır.
- Diğer satırlar silinir.
Önemli: İşleme başlamadan önce ilgili personellerin bordroları doğru bilgilerle yeniden hazırlanmalıdır.

Daha sonra Personelleri Düzenle ekranına giriş yapılır.

Bu ekranda;
- Düzeltme yapılmayacak personeller seçilir.
- Seçilenleri Sil butonu ile kaldırılır.
- Kalan personellerin Belgenin Mahiyeti EK olarak değiştirilir.
- Aktar butonuna basılır.

Son olarak;
Daha önce hazırlanan İptal Exceli, Excelden Al seçeneği ile programa aktarılır.

Hazırlanan Ek-İptal Beyannamesi kaydedilip gönderilir.
Yöntem 2: İşlemin Tamamını Excel Üzerinden Yapmak
Alternatif olarak tüm düzenlemeler Excel üzerinden de hazırlanabilir.
Bunun için;
- SGK Bildirimlerinden Excel’e Gönder işlemi yapılır.
- Personellerin Belgenin Mahiyeti alanları;
- I (İptal)
- E (Ek)
olarak düzenlenir.
Düzeltme yapılmayacak personeller Excel dosyasından silinir.

Hazırlanan Excel dosyası kaydedildikten sonra;
SGK Bildirimleri → Excelden Al seçeneği kullanılarak programa aktarılır.

Son olarak hazırlanan Ek-İptal Beyannamesi kaydedilip gönderilir.
Sonuç
MUHSGK Beyannamesi gönderildikten sonra ortaya çıkan eksik veya hatalı bildirimler, doğru yöntem kullanıldığında kolayca düzeltilebilir.
Zirve Programlarında;
- Eksik stopaj bildirimlerinin eklenmesi,
- Hata alan personellerin yeniden gönderilmesi,
- Personel bilgilerinin Ek-İptal yöntemiyle düzeltilmesi,
işlemleri hem program ekranlarından hem de Excel aktarımı kullanılarak gerçekleştirilebilir.
Doğru yöntemin seçilmesi, hem gereksiz tekrarların önüne geçer hem de beyanname sürecinin sorunsuz tamamlanmasını sağlar.