Pandemi döneminde uygulanan işten çıkarma kısıtlamaları kapsamında bazı işten ayrılış nedenleri için özel düzenlemeler yapılmıştı. Bu dönemde Kod 29, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda kullanılan işten çıkış kodlarından biriydi.
Ancak Kod 29’un kapsamının oldukça geniş olması, hangi davranışların bu kod içerisinde değerlendirileceği konusunda belirsizliklere neden olabiliyordu. Bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan düzenleme ile Kod 29 kaldırılarak yerine, fesih nedenlerini daha ayrıntılı şekilde açıklayan yeni işten çıkış kodları getirildi.
Yeni düzenleme ile ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar, farklı kodlar altında daha detaylı şekilde sınıflandırıldı.
Kod 29 Neden Kaldırıldı?
Kod 29, işçinin İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi durumunda kullanılıyordu.
Ancak tek bir kod altında çok farklı fesih nedenlerinin yer alması, işten ayrılış nedeninin daha ayrıntılı şekilde belirtilmesi ihtiyacını ortaya çıkardı.
Bu kapsamda Kod 29 kaldırılarak, aynı kapsamda değerlendirilen farklı durumlar Kod 42 ile Kod 50 arasında yer alan ayrı işten çıkış kodlarına ayrıldı.
Yeni İşten Çıkış Kodları Nelerdir?
Kod 29’un yerine getirilen yeni kodlar ve kapsadıkları durumlar aşağıdaki gibidir:
Kod 42 – İşverenin Yanıltılması
İş sözleşmesi yapılırken, sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli nitelik veya şartlara sahip olmadığı halde bunlara sahip olduğunu ileri sürerek ya da gerçeğe aykırı bilgi veya beyanda bulunarak işvereni yanıltan işçi için kullanılır.
Kod 43 – Şeref ve Haysiyete Dokunacak Davranışlar
İşçinin işverenin veya işverenin aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi veya bu yönde davranışlarda bulunması ya da işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı, gerçeğe aykırı ihbar ve isnatlarda bulunması durumunda kullanılır.
Kod 44 – Cinsel Taciz
İşçinin, işverenin başka bir işçisine yönelik cinsel tacizde bulunması durumunda kullanılan işten çıkış kodudur.
Kod 45 – Sataşma, Sarhoşluk veya Uyuşturucu Madde Kullanımı
İşçinin işverene, işverenin aile üyelerinden birine veya başka bir işçiye sataşması ya da işyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmesi veya işyerinde bu maddeleri kullanması durumunda kullanılır.
Kod 46 – Doğruluk ve Bağlılığa Aykırı Davranış
İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması veya işverenin meslek sırlarını ortaya çıkarması gibi doğruluk ve bağlılık kurallarına aykırı davranışlarda bulunması halinde kullanılır.
Kod 47 – Suç İşleme
İşçinin işyerinde, yedi günden fazla hapis cezası gerektiren ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi durumunda kullanılan işten çıkış kodudur.
Kod 48 – Devamsızlık
İşçinin;
- İşverenden izin almadan veya haklı bir nedene dayanmadan arka arkaya iki işgünü işe gelmemesi,
- Bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki işgünü işe devam etmemesi,
- Bir ay içerisinde toplam üç işgünü işe gelmemesi
durumunda kullanılan işten çıkış kodudur.
Kod 49 – Görevi Yapmamakta Israr
İşçinin yapmakla yükümlü olduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yerine getirmemekte ısrar etmesi durumunda kullanılır.
Kod 50 – İş Güvenliğini Tehlikeye Düşürme veya Hasar Verme
İşçinin kendi isteği veya ihmali nedeniyle iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi ya da işyerinin malı olan veya işyerinde bulunan makine, tesisat, eşya ve maddelerde otuz günlük ücretinin tutarıyla karşılanamayacak derecede hasar veya kayba neden olması halinde kullanılan işten çıkış kodudur.
