Asgari Kurumlar Vergisi
02.08.2024 tarih ve 32620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7524 sayılı Kanunun 36’ncı maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun “Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı” başlıklı 32’nci maddesine, 32/C maddesi olarak “Yurt içi asgari kurumlar vergisi” maddesi eklenmiştir.
.
Bu düzenlemeye göre; KVK’nun 32’nci ve 32/A maddeleri hükümleri dikkate alınarak hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacaktır.
.
Konuya ilişkin olarak 28.09.2024 tarih ve 32676 sayılı Resmî Gazete’de “Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde (Seri No:1) Değişiklik Yapılmasına Dair 23 Seri No.lu Tebliğ” yayımlanarak, söz konusu Tebliğe “3.5.Yurt içi asgari kurumlar vergisi” başlıklı bölüm eklenmiştir.
Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda, asgari kurumlar vergisine ilişkin uygulama esaslarına aşağıda bölümler halinde yer verilmiştir.
Zirve Nova 2.0’da Asgari Kurumlar Vergisi Nasıl Uygulanır?
Geçici Kurumlar Vergisinin hazırlanabilmesi için öncelikle geçici vergi gelir tablosunun hazırlanması gereklidir. Bu işlem için Muhasebe İşlemleri> Genel Muhasebe> Mali Tablolar> Gelir Tablosu adımlarını takip edilerek gelir tablosu kaydedilir. Ardından beyanname hazırlama sayfasına geçilir.
Program içerisinde yer alan menülerden Muhasebe İşlemleri, Beyannameler ve ardından Kurum Geçici butonuna tıklanır.
Asgari Kurumlar Vergisi alanı otomatik olarak “Evet” işaretli gelecektir. Eğer hesaplama yapılmayacaksa bu alan “Hayır” olarak seçilmelidir.
Asgari Kurumlar Vergisi bilgilerini girebilmek için Matrah Bildirimi alanına geçiş yapılır. Bu örneğimizde Ticari Bilanço Karı 1.000.000 ve Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler 100.000 TL şeklinde örneklendirilecektir.
Toplamda matrahımız 1.100.000 TL olarak görüntülenecektir.
Asgari kurumlar vergisi istisna ve indirimler alanı seçimleri yapıldığında hesaplamalar değişebilmektedir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek ve düşülemeyecek istisna ve indirimlere dair tablo Asgari Kurumlar Vergisi Tüm Detaylar başlığında yer almaktadır. Örneğimizde Yurtdışı İştirak Kazançları İstisnası seçilmiştir. bu seçim listede; Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyecek istisna ve indirimler arasında yer alır.
Bu seçimi yaparak bir tutar girdiğimizde bu tutarı asgari kurumlar vergisinden düşmeyecektir. Seçimi eklemek için zarar olsa dahi indirilecek istisna ve indirimler alanında yeni butonuna tıklanır ve istenilen istisna seçilir. Tutar alanına rakam yazılır. Bu örnekte 200.000 TL yazacağız.
Tutarın girilmesiyle 1.100.000 TL olan matrah 900.000 TL olarak güncellenecektir. Kurum Geçici 900.000 TL üzerinden hesaplanacaktır fakat Yurtdışı İştirak Kazançları İstisnası Listede matrahtan düşülmeyecekler arasında yer aldığı için Yurtiçi Asgari Vergi 1.100.000 TL üzerinden hesaplanacaktır.
Bir sonraki örneğimizde Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek istisna ve indirimler arasında yer alan Risturn Kazanç İstisnası ve Emisyon Primi Kazancı seçimlerini yapalım. Bu örnekte tutar olarak her ikisine de 150.000 TL yazacağız.
Toplamda 300.000 TL’lik bir indirime ulaşılır. Girişi yapılan indirim ve istisnalar listede; Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek istisna ve indirimler arasında yer aldığı için Yurt İçi Asgari Geçici Vergiyi 1.000.000-300.000=700.000 TL üzerinden hesaplayacaktır. Yurt içi Asgari Vergi hesaplaması yazının başında iletildiği üzere %10 olarak hesaplanacaktır.
Asgari Kurumlar Vergisi Tüm Detaylar başlığında yer “Bazı Kalemler Düşülerek Ödenecek Tutar Azaltılır” başlığında belirtilen durumlar söz konusu ise veya indirimli kurumlar vergisi beyannamesi ile ilgili hesaplanacak bir durum varsa bu alanlar manuel olarak doldurulur.
Manuel olarak doldurulabilecek Diğer İndirim ve İstisnalar alanına eğer şartlar uyum sağlıyorsa tutar girilir.
Tüm bu indirimlerin sonunda yeni Yurt İçi Asgari Geçici Vergi 62.000 TL olarak hesaplanacaktır.
Asgari Kurumlar Vergisi Tüm Detaylar
Yurtiçi Asgari Kurumlar Vergisinin Mükellefleri Kimlerdir?
Asgari kurumlar vergisinin mükellefleri, Kurumlar Vergisi Kanununda sayılan mükelleflerdir.
.
Türkiye’de elde ettikleri kazançlarını kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorunda olan dar mükellef kurumlar da asgari kurumlar vergisine tabi olacaktır.
.
Ayrıca, Kurumlar Vergisi Kanununun 30.maddesinde yer alan ve vergisi tevkif suretiyle alınan kazanç ve iratların beyanı dar mükelleflerin tercihine bırakılmıştır. Dar mükellef kurumların söz konusu kazanç ve iratlar nedeniyle beyanname vermeleri halinde, bu kurumlar da asgari kurumlar vergisine tabi olacaktır.
.
Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar vergisi mükellefleri için asgari vergi hükümleri uygulanmayacaktır.
Hangi Mükellefler Bu Vergiden Muaftır?
- Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar vergisi mükellefleri ,
- ilk defa faaliyete başlayan kurumlar için faaliyete başlanılan hesap dönemi dahil olmak üzere üç hesap dönemi boyunca asgari vergi hükümlerinden muaftırlar.
.
Örneğin, 2025 hesap döneminde kurulan bir şirket 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde asgari kurumlar vergisi uygulamasına tabi olmayacaktır. 2023 yılında kurulan bir şirket için 2025 hesap döneminde, 2024 yılında kurulan bir şirket için ise 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde asgari vergi uygulanmayacaktır.
.
Birleşme, devir, tür değişikliği ile kısmi ve tam bölünme suretiyle kurulan şirketler ilk defa faaliyete başlayan şirket olarak kabul edilmeyecektir.
- Gelir Vergisi Kanununun “Hasılat esaslı kazanç tespiti” başlıklı 113 üncü maddesine göre hasılat esasına göre vergilendirilen kurumlar vergisi mükellefleri hakkında asgari vergi uygulanmayacaktır. (Bahsi geçen bu mükellefler şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden ve talep etmeleri şartına bağlı olarak söz konusu faaliyetlerinden elde ettikleri gayrisafi hasılatlarının %10’u bu faaliyetlerine ilişkin vergiye tabi kazanç olarak dikkate alan mükelleflerdir.)
Asgari Kurumlar Uygulanacak Dönem
2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara; özel hesap dönemine tabi olan kuramların ise 2025 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanacaktır.
.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi geçici vergi dönemleri için de uygulanacaktır.
.
İlk defa faaliyete başlayan kurumlar hakkında faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.
Asgari Kurumlar Vergisi Uygulaması ve Hesaplaması
Kurumlar vergisi mükellefleri, kurum geçici ve kurumlar vergisi beyannamelerinde Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci ve 32/A. maddeleri hükümlerini dikkate alarak kurumlar vergilerini hesaplayacaklardır.
.
Aynı beyannamelerde, ticari bilanço karı/zararına kanunen kabul edilmeyen giderlerini ekleyeceklerdir.
.
Bu tutarın sıfırdan büyük olması halinde, bu tutardan asgari kurumlar vergisi kapsamı dışında bulunan ve aşağıda belirtilen istisna ve indirimler düşülecektir. Kalan bir tutar bulunması halinde bu tutara %10 oranı uygulanmak suretiyle asgari kurumlar vergisi hesaplanacaktır.
.
Hesaplanan asgari kurumlar vergisinden, Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci ve 32/A maddeleri hükümleri dikkate alınarak indirimli oran uygulamaları nedeniyle alınmayan vergi tutarları düşüldükten sonra kalan tutarın mükellefin beyanı üzerine hesaplanan vergi tutarını aşması halinde, aşan fark tutar kadar asgari vergi hesaplanacaktır.
.
Hesaplanan asgari vergiden hesap dönemine ilişkin tevkif suretiyle ödenen kurumlar vergisi ile ödenen geçici vergiler mahsup edilebilecektir.
.
Mükelleflerin; tasfiye, birleşme, devir ve tam bölünme işlemleri nedeniyle vermiş oldukları beyannamelerinde de asgari kurumlar vergisini hesaplamaları gerekmektedir.
Bazı Kalemler Düşülerek Ödenecek Tutar Azaltılır
1.İndirimli Vergi Hakkı Olanlar
- Borsada ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen firmaların 5 hesap dönemine ait kurum kazançlarına uygulanan nedeniyle ödenmeyen vergi (KVK md. 32/6)
- İhracat yapan firmaların ihracattan elde ettikleri kazançlarına uygulanan 5 puan nedeniyle ödenmeyen vergi (KVK md. 32/7)
- Sanayi sicil belgesini haiz firmaların üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına uygulanmakta olan 1 puan indirim nedeniyle ödenmeyen vergi (KVK md. 32/8)
- 2 Ağustos 2024 tarihinden önce alınan teşvik belgeleri kapsamında yatırıma katkı tutarlarının kullanılması nedeniyle 32/A maddesi hükmüne göre ilgili hesap döneminde alınmayan vergi
2. Ödenen Vergiler
- Geçici Vergi
- Tevkifat
3.Vergiye Uyumlu Mükellef İndirimi (%5)
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplamasında Kurum Kazancından Düşülen İstisna ve İndirimler
5520 sayılı Kanun ile diğer Kanunlarda yer alan ve asgari kurumlar vergisi matrahından düşülen istisnalar aşağıdaki gibidir:
| İlgili madde | Açıklama |
| KVK 5/1-a | İştirak Kazançları İstisnası |
| KVK 5/1-ç | Emisyon Primi Kazancı İstisnası |
| KVK 5/1-d | Yatırım Fon ve Ortaklıkları Portföy İşletmeciliği Kazancı İstisnası (Sahip Oldukları Taşınmazlardan Elde Edilen İstisna Kazançlar Hariç) |
| KVK 5/1-i | Risturn Kazanç İstisnası |
| KVK 5/1-j | Sat-Kirala-Geri Al İşlemlerine Yönelik Kazanç İstisnası |
| KVK 5/1-k | Varlık Kiralama İşlemlerinden Elde Edilen Kazanç İstisnası |
| KVK 10/1-g | VUK 325/A Maddesine Göre Girişim Sermayesi Fonu Olarak Ayrılan Tutarlarda İndirim |
| KVK 10/1-h | 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanuna Göre Korumalı İşyeri İndirimi |
| 4490 sayılı Kanun | Türk Uluslararası Gemi Siciline Kayıtlı Gemilerin İşletilmesinden Sağlanan Kazanç İstisnası |
| 3218 sayılı Kanun | Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazanç İstisnası |
| 4691 sayılı Kanun | Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazanç İstisnası |
| 5746 sayılı Kanun | Ar-Ge ve Tasarım İndirimi |
Kurumlar vergisi beyannamesinin “Diğer indirimler” veya “Diğer indirimler ve istisnalar” satırlarında gösterilmekle birlikte, mahiyet itibarıyla indirim veya istisna kapsamında olmayıp, daha çok vergi matrahının doğru hesaplanması amacıyla beyannamenin bu satırlarına yazılan (Türkiye Muhasebe Standartları/Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile Vergi Usul Kanunu hükümleri arasındaki değerleme farkları, örtülü sermaye kabul edilen borçlanmalarda borç alan kurum nezdinde Türk Lirası’nın değer kazanması sonucu oluşan kur farkı gelirleri, kıdem tazminatı karşılığı iptali, vergi borçlarına mahsup edilen ve gelir olarak dikkate alınan 193 sayılı Kanunun mükerrer 121 inci maddesi kapsamındaki indirim hakkı gibi) tutarlar üzerinden asgari kurumlar vergisi hesaplanmayacaktır.
.
Yürürlükte bulunan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında, vergilendirme hakkının ilgili ülkede bulunması nedeniyle Türkiye’nin vergi alma hakkı olmadığı veya söz konusu kazançların Türkiye’de istisna edilmesi gerektiği durumlarda, elde edilen ve kurum kazancına dâhil edilerek beyannamenin “Diğer indirimler” ile “Diğer indirimler ve istisnalar” satırlarında matrahtan indirim konusu yapılan tutarlar asgari kurumlar vergisinin kapsamına girmeyecektir. Ayrıca, yürürlükte bulunan ikili veya çok taraflı diğer uluslararası anlaşmalar uyarınca, kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlar da kapsamda değildir.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplamasında Kurum Kazancından Düşülmeyen İstisna ve İndirimler
Kurumlar vergisi mükelleflerince elde edilen tüm kazançlar kurum kazancına dâhil edilmekte, 5520 sayılı Kanun ile diğer Kanunlarda düzenlenen indirim ve istisnalar ise kurumlar vergisi beyannamesinin “Zarar olsa dahi indirilecek istisna ve indirimler” ile “Kazancın bulunması halinde indirilecek istisna ve indirimler” bölümünde gösterilmek suretiyle kazancın veya vergiye tabi matrahın tespitinde indirim konusu yapılmaktadır.
.
5520 sayılı Kanun ile diğer Kanunlarda yer alan ve asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar aşağıdaki gibidir:
| İlgili madde | Açıklama |
| KVK 5/1-b | Yurtdışı İştirak Kazançları İstisnası |
| KVK 5/1-c | Yurtdışı İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası |
| KVK 5/1-d | Yatırım Fon ve Ortaklıklarının Portföy İşletmeciliği Kapsamında Sahip Oldukları Taşınmazlardan Elde Ettikleri İstisna Kazançlar |
| KVK 5/1-e | Taşınmaz, İştirak Hisseleri ve Fon Satış Kazancı İstisnası |
| KVK 5/1-f | Bankalara, Finansal Kiralama ya da Finansman Şirketlerine veya TMSF’ye Borçlu Durumda Olanların Taşınmaz veya İştirak Hisselerinin Satış Kazancı İstisnası |
| KVK 5/1-g | Yurtdışı Şube Kazançları İstisnası |
| KVK 5/1-h | Yurtdışı İnşaat, Onarım, Montaj ve Teknik Hizmetler Kazanç İstisnası |
| KVK 5/1-ı | Eğitim ve Öğretim Kazanç İstisnası |
| KVK 5/A | Yabancı Fon Kazançlarının Vergilendirilmesinde Yönetici Şirketlere İlişkin Kazanç İstisnası |
| KVK 5/B | Sınai Mülkiyet Hakları Satış Kazancı İstisnası |
| KVK Geçici 14 | Kur Korumalı Mevduat ve Katılım Hesaplarından Elde Edilen Kazanç İstisnası5 |
| GVK Mülga 19,Geçici 61, Geçici 69 | Yatırım İndirimi İstisnası |
| GVK Geçici 76 | 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu Kapsamında Düzenlenen Ürün Senetlerinin Elden Çıkarılmasından Doğan Kazanç İstisnası |
| 6650 sayılı Kanun | Araştırma Altyapılarının Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetlerinden Elde Ettikleri Kazançlarda İstisna |
| Diğer Kanunlar | Özel Kanunlarda Yer Alan Diğer İstisnalar |
| KVK 10/1-b | Sponsorluk Harcamalarında İndirim |
| KVK 10/1-c | Bağış ve Yardımlarda İndirim |
| KVK 10/1-ç | Eğitim ve Sağlık Tesisleri ile Yurt İnşaatlarına İlişkin Bağış ve Yardımlarda İndirim |
| KVK 10/1-d | Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yardımlarda İndirim |
| KVK 10/1-e | Cumhurbaşkanınca Başlatılan Yardım Kampanyalarına Yapılan Bağışlarda İndirim |
| KVK 10/1-f | Kızılay Derneği ile Yeşilay Cemiyetine Yapılan Nakdi Bağış ve Yardımlarda İndirim |
| KVK 10/1-ğ | Yurtdışına Verilen Yazılım, Mühendislik, Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Kazanç İndirimi |
| KVK 10/1-ı | Nakdi Sermaye Artışından Kaynaklanan Faiz İndirimi |
| Diğer Kanunlar | Özel Kanunları Uyarınca Kurum Kazancından İndirimine İzin Verilen Bağış ve Yardımlar |
5520 sayılı Kanun ile diğer Kanunlarda yer alan istisna ve indirimlerin, kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili satırlarında gösterilerek indirim konusu yapılması gerekmekte olup, ilgili satırı bulunmayan istisna ve indirimlerin ilgisine göre beyannamenin “Diğer indirimler ve istisnalar” veya “Diğer indirimler” bölümlerinde gösterilerek vergiye tabi matrahın tespitinde dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. Bu şekilde indirim konusu yapılan istisna ve indirimler de asgari kurumlar vergisi kapsamına girecektir.
.
Asgari vergi hesabında, danıştay kararı ile geçmiş yıl zararları asgari kurumlar vergisinden mahsup edilebilecektir.
Keyifli kullanımlar dileriz.
